۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ – یک برنامه ۸ ماهه که وعده‌های غذایی با تنظیمات پزشکی[1] را ارائه می‌داد، کیفیت رژیم غذایی و دسترسی به مواد غذایی سالم را برای بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ و فشار خون بالا بهبود بخشید. بر اساس یک تحقیق مکرماتی مستقل و جدید که در نشست‌های علمی انجمن قلب آمریکا در سال ۲۰۲۶ ارائه شد، این برنامه همچنین سلامت قلبی-متابولیک (قلب، عروق و متابولیسم) را از طریق کاهش فشار خون و قند خون ارتقا داده است. این نشست که از ۶ تا ۹ نوامبر در شیکاگو برگزار شد، یکی از اصلی‌ترین مراجع جهانی برای تبادل آخرین پیشرفت‌های علمی، تحقیقات و به‌روزرسانی‌های مبتنی بر شواهد در عملکرد بالینی علوم قلبی-عروقی است.
این تحقیق همچنین نشان داد که کاهش تدریجی تعداد وعده‌های غذایی که ماهانه به شرکت‌کنندگان ارائه می‌شود، در صورت همراهی با برنامه آموزشی سلامت قلب (با تمرکز بر تغذیه سالم در خانه)، با افت مزایای سلامتی این طرح همراه نبوده است. به‌طور کلی، یافته‌ها نشان می‌دهند که گسترش دسترسی به برنامه‌هایی که وعده‌های غذایی با تنظیمات پزشکی را برای افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن فراهم می‌کنند، می‌تواند به جلوگیری از وخامت وضعیت سلامت آن‌ها کمک کند. محققان بیان کردند که معمولاً مداخلات «غذا به مثابه دارو» بر افراد مبتلا به بیماری‌های پیشرفته یا در مراحل پایانی تمرکز دارند؛ اما این مطالعه نشان می‌دهد که معرفی زودهنگام این برنامه‌ها و تمرکز بر پیشگیری از پیشرفت بیماری‌های قلبی-متابولیک می‌تواند بسیار تأثیرگذارتر باشد.
بیش از نیمی از بزرگسالان در ایالات متحده رژیم غذایی بی‌کیفیتی دارند (مصرف ناکافی میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، غذاهای دریایی و اسیدهای چرب امگا ۳ و مصرف بیش از حد گوشت‌های فرآوری شده، نوشیدنی‌های شیرین و سدیم). طبق بیانیه علمی سال ۲۰۲۵ انجمن قلب آمریکا، رژیم غذایی نامناسب یکی از عوامل اصلی خطر برای بیماری‌های قلبی-متابولیک است. همچنین طبق گزارش وزارت کشاورزی ایالات متحده در سال ۲۰۲۴، ناامنی غذایی (احساس عدم اطمینان از داشتن یا توانایی تهیه غذای کافی به دلیل کمبود پول یا سایر منابع) تقریباً ۱۴ درصد (۱۸.۳ میلیون) از خانوارهای آمریکایی را تحت تأثیر قرار داده است.
ترکیب ناامنی غذایی و رژیم غذایی بی‌کیفیت می‌تواند منجر به چاقی شود که خود عامل خطر اصلی برای بیماری‌های قلبی، سکته، فشار خون بالا، دیابت نوع ۲ و بسیاری از سرطان‌هاست.
به عنوان بخشی از طرح «مراقبت‌های بهداشتی از طریق غذا» در انجمن قلب آمریکا که بودجه این پروژه را تأمین کرده، محققان تأثیر یک برنامهٔ مداخله‌ای ۸ ماهه (با وعده‌های غذایی با تنظیمات پزشکی) را بر کیفیت رژیم غذایی و سلامت قلبی-متابولیک در بزرگسالان مبتلا به دیابت نوع ۲ و فشار خون همزمان بررسی کردند. محققان همچنین سطوح مختلف «دوزبندی» این وعده‌ها را آزمایش کردند تا تعیین کنند آیا یک رویکرد کم‌هزینه‌تر (کاهش تدریجی تعداد وعده‌ها در انتهای برنامه) که با یک برنامه آموزشی جذاب در زمینه سلامت قلب (شامل مشاوره تغذیه، نمایش نحوه پخت‌وپز و دستورالعمل‌های سالم) تکمیل شود، به اندازه دوز استاندارد مداخله مؤثر خواهد بود یا خیر.
دکتر نور مکرم، نویسنده اصلی مطالعه و استادیار اپیدمیولوژی در مرکز پزشکی دانشگاه کلمبیا در نیویورک، گفت: «مطالعات قبلی بررسی نکرده بودند که تعداد وعده‌های غذایی در هر هفته، چقدر بر نتایج سلامت تأثیر می‌گذارد و دوز بهینه و مقرون‌به‌صرفه چیست. این مطالعه نشان داد که برنامه‌های غذا به مثابه دارو، اگر با تلاش‌های کافی برای ارتقای سلامت قلب همراه شوند، می‌توانند برای پیشگیری بسیار مؤثر باشند و نتایج سلامت را در بزرگسالانی که در معرض خطر بالای بیماری‌های قلبی هستند، به‌ویژه در افرادی با منابع مالی محدود یا دسترسی کم به غذای سالم، به طور معناداری بهبود بخشند.»
بیش از ۱۰۰ بزرگسال در این مطالعه شرکت کردند. نیمی از آن‌ها دوز استاندارد (۱۰ وعده در هفته به مدت ۸ ماه) را دریافت کردند، در حالی که گروه دیگر دوز استاندارد را برای ۳ ماه اول دریافت کرده و پس از آن، ماهانه یک وعده از تعداد وعده‌ها کم کردند تا در ماه آخر به ۵ وعده در هفته برسند. هر دو گروه از مشاوره تغذیه ای با متخصص تغذیه و یک برنامه آموزشی تعاملی شامل ۸ اصل اساسی زندگی(Life’s Essential 8) که توسط انجمن قلب آمریکا تدوین شده است، نمایش پخت‌وپز با مواد غذایی تازه و ادویه‌های سالم بهره‌مند شدند تا عادات غذایی سالم را در خانه تقویت کنند.
یافته‌های اصلی مطالعه چیست؟
• پس از ۸ ماه، کیفیت کلی رژیم غذایی در هر دو گروه بهبود یافت. محققان شاهد بهبود ۳ امتیازی در مقیاس مطابق با الگوی غذایی مدیترانه‌ای (سلامت‌محور) بودند.
• با استفاده از مقیاس امنیت غذایی USDA، شرکت‌کنندگان در هر دو گروه، بیش از دو برابر شانس دستیابی به وضعیت امنیت غذایی بالاتر را نسبت به ابتدای مطالعه داشتند.
• سطح قند خون (اندازه‌گیری شده از طریق آزمایش HbA1c) حدود ۰.۵ درصد کاهش یافت و فشار خون سیستولیک و دیاستولیک نیز هر دو حدود ۴ میلی‌متر جیوه پایین آمدند.
دکتر مکرم گفت: «بهبود در کیفیت رژیم غذایی و عوامل بالینی قلبی-متابولیک در هر دو گروه رخ داد، که نشان می‌دهد رویکرد کاهش تدریجی دوز (در صورت همراهی با آموزش‌های تغذیه‌ای) تأثیری مشابه با دوز استاندارد مداخله داشته است.»
اگرچه برای تأیید این نتایج به کارآزمایی‌های بالینی بزرگتر و چندمرکزی نیاز است، اما یافته‌ها نشان می‌دهد که مداخلات «غذا به مثابه دارو» می‌توانند راهکار مفیدی برای بهبود نتایج بیماری‌های مزمن، به‌ویژه در جمعیت‌هایی با بار بالای بیماری‌های قلبی-متابولیک باشند.
دکتر مکرم افزود: «گسترش افراد واجد شرایط، افزایش دسترسی و بهبود مسیرهای ارجاع پزشکان به این برنامه‌ها می‌تواند کیفیت رژیم غذایی و نتایج قلبی-متابولیک را بهبود بخشیده، ناامنی غذایی را کاهش داده و کیفیت زندگی بیماران مبتلا به شرایط پزشکی پیچیده و مزمن را ارتقا دهد.»
دکتر کوین ولپ، که در این تحقیق مشارکت نداشت، اما رهبر علمی طرح انجمن قلب آمریکا است، گفت: «این مطالعه بسیار مهم است زیرا نشان می‌دهد که کاهش تدریجی وعده‌های غذایی تخصصی لزوماً اثربخشی برنامه را کاهش نمی‌دهد. این موضوع از نظر اقتصادی مهم است، زیرا این وعده‌ها هزینه‌بر هستند و این رویکرد می‌تواند روشی پایدارتر و مقیاس‌پذیر برای بهبود سلامت افراد بیشتر فراهم کند.»
انجمن قلب آمریکا طرح «مراقبت‌های بهداشتی از طریق غذا» را در سال ۲۰۲۳ راه‌اندازی کرد تا با ادغام مداخلات تغذیه‌ای مبتنی بر شواهد در سیستم‌های مراقبت‌های بهداشتی، سلامت را بهبود بخشیده و بار بیماری‌های مزمن مرتبط با تغذیه را کاهش دهد.
منبع:
https://medicaldialogues.in/diet-nutrition/news/medically-tailored-meals-improved-high-blood-pressure-type-2-diabetes-and-diet-in-adults-182672